İsrailin İvrit Universitetinin tədqiqatçılar qrupu Parkinson xəstəliyini tipik simptomlar başlamazdan əvvəl aşkar etməyə qadir olan yeni qeyri-invaziv qan testi hazırlayıb.
NTV “Nature Aging” nəşrində dərc olunan araşdırmaya istinadla xəbər verir ki, yeni diaqnostik üsul xəstələrin qanında tapılan transfer RNT-nin (tRF) xüsusi fraqmentlərinin ölçülməsinə əsaslanır.
Parkinson dünyada ən çox görülən ikinci neyrodegenerativ xəstəlikdir və həyat keyfiyyətinə ciddi təsir göstərir, habelə böyük sağlamlıq və xidmət xərclərinə səbəb olur. Ənənəvi diaqnoz adətən yalnız nəzərəçarpacaq motor simptomları göründükdən sonra baş verir - titrəmə, yavaş hərəkət və əzələ sərtliyi. Lakin o vaxta qədər xeyli sayda sinir hüceyrəsi artıq birdəfəlik zədələnir. Yeni tədqiqat xəstəliyi daha erkən mərhələlərdə aşkar etmək üçün ümid verir.
Yeni üsul Parkinson xəstəliyinə xas olan qan dəyişikliklərini müəyyən edir. Tədqiqatçılar kiçik RNT fraqmentlərinə - parçalanmış transfer RNT molekullarının əlavə məhsullarına diqqət yetiriblər. Onlar parkinsonlu insanlarda müəyyən fraqmentlərin yüksəldiyini, digərlərinin isə azaldığını aşkar ediblər. Aradakı nisbəti təhlil etməklə xəstəliyin ilkin əlamətlərini yüksək dəqiqliklə aşkarlamaq mümkün olur.
Test motor simptomlarını qiymətləndirmək üçün istifadə edilən klinik tərəzi kimi ənənəvi diaqnostik vasitələrdən üstün olub. Xüsusilə, Parkinson xəstəliyinə genetik meyli olan insanlarda hələ heç bir simptom aşkar edilmədən də bu analizin effektiv olduğu sübut edilir. Üstəlik, RNT fraqmentlərinin səviyyələri xəstələrdə Parkinson simptomlarını azaltmaq üçün istifadə edilən dərin beyin stimulyasiyası tətbiq edildikdən sonra daha da azalıb. Bu, fraqmentlərin xəstəliyin şiddəti ilə əlaqəli olduğunu göstərir.
Yeni hazırlanmış test nəinki yüksək dərəcədə həssasdır, həm də onun istifadəsi asandır. Bu, standart qan nümunəsindən sonra PCR analizindən başqa bir şey tələb etmir. Eyni zamanda, yeni metod risk altında olan qruplar arasında müayinə üçün əlçatan və praktikdir.
