BMT Dayanıqlı İnkişaf Məqsədlərinin maliyyələşdirilməsinə dair mühüm sənəd qəbul edib

BMT-yə üzv dövlətlər çərşənbə günü Dayanıqlı İnkişaf Məqsədlərinin (DİM) 4 trilyon dollarlıq maliyyələşdirmə boşluğunu aradan qaldırmaq üçün islahatlar həyata keçirəcəkləri barədə bəyannamə qəbul edib. Beləliklə, ölkələr bu məqsədlərə sadiq olduqlarını bir daha təsdiqləyib.

NTV BMT-nin məlumatına istinadla xəbər verir ki, aparılacaq islahatlar ötən il Sevilyada keçirilən əlamətdar inkişaf maliyyələşdirmə sammitində iştirak edən üzv dövlətlərin götürdükləri öhdəliklərdən irəli gəlir. Onlar dövlət və özəl investisiyaların səfərbər edilməsini, inkişaf etməkdə olan ölkələr üçün borcların azaldılması mexanizmlərinin genişləndirilməsini və korrupsiyaya qarşı mübarizəni ehtiva edir.

BMT İqtisadi və Sosial Şurasının (ECOSOC) prezidenti Lok Bahadur Thapa bildirib: “Bugünkü nəticə göstərir ki, dialoq, qarşılıqlı hörmət və kompromis yolu ilə çoxtərəflilik konkret nəticələr verə bilər”.

Nazirlər səviyyəsində verilən illik bəyannamə iyulun 7-də ECOSOC-un himayəsi altında Nyu-Yorkda keçirilən BMT-nin Davamlı İnkişaf üzrə Yüksək Səviyyəli Siyasi Forumunun (HLPF) yekununu qeyd edib.

Bəyannamədə üzv dövlətlər, həmçinin BMT-nin likvidlik məhdudiyyətlərini qəbul edib, gəmiçilik marşrutları kimi vacib infrastruktura hücumları pisləyib, yoxsulluğun aradan qaldırılmasını ən böyük qlobal problem adlandırıb, inklüziv süni intellekt (AI) idarəetməsinə ehtiyacı vurğulayıb və mövcud geosiyasi çətinlikləri əks etdirən birtərəfli ticarət tədbirlərini pisləyib.

Dayanıqlı İnkişaf Məqsədlərinə nail olmaq üçün tələb olunan maliyyələşdirmənin əksəriyyəti daxili mənbələrdən gəlir, lakin BMT-nin hesabatlarında qeyd olunur ki, rəsmi inkişaf yardımı (ODA) ən yoxsul ölkələrdə davamlı inkişafın maliyyələşdirilməsi üçün vacibdir.

İqtisadi Əməkdaşlıq və İnkişaf Təşkilatının (OECD) məlumatlarına görə, ODA 2024-2025-ci illər arasında 23,1 faiz aşağı düşüb ki, bu da əsasən ABŞ, Böyük Britaniya, Almaniya, Fransa və Yaponiya tərəfindən yardımın azalması ilə bağlıdır.

2026-cı il bəyannaməsinə imza atanlar inkişaf etmiş ölkələri BMT-nin 0,7 faizlik Ümumi Milli Gəlir (ÜMM) hədəfinə çatmaq üçün ODA-nı genişləndirməyə çağırıblar. Qeyd olunub ki, əgər OECD-nin İnkişafa Yardım Komitəsindəki hər bir üzv ölkə 2023-cü ildə bu hədəfə çatsaydı, əlavə 200 milyard dollar yardım mümkün olardı.

İqtisadi və Sosial Məsələlər Departamentinin (DESA) cümə axşamı təqdim etdiyi iki yeni BMT hesabatı göstərir ki, əlaqələndirilmiş tədbirlər və rəqəmsal uçurumun aradan qaldırılması kimi mövcud ideyalar DİM üzrə irəliləyişlərə səbəb ola bilər.

BMT İnkişaf Siyasəti Komitəsinin sədri Jose Antonio Okampo cümə axşamı bildirib ki, borclanma zamanı yüksək xərclərin azaldılması və çoxtərəfli inkişaf banklarının potensialının artırılması 2030-cu ilədək DİM üzrə irəliləyişi sürətləndirmək üçün əsas olacaq.