Arxeoloqlar Misirdə Bizans dövrünə aid qibti nekropolu tapıblar

Misir-Fransa arxeoloji missiyası Qena qubernatorluğunun Əl-Ərki kəndindəki Şeyx əl-Ərəb Hammam ərazisində mühüm kəşfə imza atıb.  NTV “Ahram Online”a istinadla xəbər verir ki, burada palçıq kərpicdən tikilmiş evləri olan şəhərin və Bizans dövrünə aid qibti nekropolunun hissələri aşkar edilib.

Kəşf Yuxarı Misirin əvvəllər az tədqiq olunmuş ərazisinə işıq salır, habelə məskunlaşma nümunələri və gündəlik həyat haqqında nadir məlumatlar təqdim edir. Tapılan şəhər isə XVIII əsrdə regionun ən nüfuzlu şəxslərindən biri olan Şeyx əl-Ərəb Hammamın dövrünə aiddir.

Misirin turizm və antik əşyalar naziri Şərif Fətinin sözlərinə görə, layihə ərazini daha yaxşı başa düşməyi və qorumağı hədəfləyir. O, ərazinin Dendera və Abidos arxeoloji əraziləri arasında yerləşməsini vurğulayıb ki, bu da regional turizmin inkişafına kömək edə bilər.

Ali Antik Əşyalar Şurasının baş katibi Hişam Əl-Leyti tapıntıları xüsusilə vacib adlandırıb, çünki ərazi haqqında tarixi mənbələr azdır. İslam, qibti və yəhudi qədim əşyaları üzrə ekspert Diaa Zəhranın sözlərinə görə, qazıntılar zamanı xidməti binaları olan altı ev və sənaye zonasının bir hissəsi aşkar edilib.

Bəzi evlərin üstü palçıq kərpicdən tikilən günbəzlərlə, digərlərinin isə xurma ağacı gövdələrindən hazırlanmış damlar ilə bəzədilib. Bir neçə otaqda ağ əhəng suvağının izləri də tapılıb ki, bu da müxtəlif memarlıq üslublarını və tikinti texnikalarını göstərir.

Ərazidə aşkar edilmiş bir sıra artefaktlar yaşayış məntəqəsindəki həyatın canlı olduğunu əks etdirir. Bunlara tunc sikkələr, saxsı qab parçaları, uşaq oyuncaqları, zərgərlik məmulatları və tekstil qalıqları daxildir.

Yaşayış təbəqələrinin altında arxeoloqlar Bizans dövrünə aid qibti nekropolunun bir hissəsini də aşkar ediblər. Nekropolda iki növ dəfn forması var: birbaşa yerə basdırılmış sadə dəfn yerləri və palçıq kərpic konstruksiyalarla haşiyələnmiş məzarlar.

Tapıntılar arasında həndəsi, çiçəkli və heyvan motivləri, eləcə də xaçlar və yazılarla bəzədilmiş fərqli qibti üslubunda toxunmuş kətan örtüklər və tuniklər var. Həmçinin şirniyyat məmulatlarını bəzəmək üçün istifadə edilən mis möhür də aşkar edilib.

Mütəxəssislər deyirlər ki, bu kəşf Bizansdan İslam dövrlərinə qədər Yuxarı Misirdə dəfn mərasimləri, sənaye fəaliyyəti və əhalinin bölgüsü haqqında dəyərli məlumatlar verir.