BMT-nin Baş katibi: İqlim ədaləti qarşıdakı onilliyin əsas vəzifəsidir

Son dörd il tarixdə ən isti dövr olub. Bəşəriyyətin ortaq məsuliyyət, müştərək təhlükəsizlik və qarşılıqlı fayda prinsiplərinə əsaslanan iqlim ədaləti ilə bağlı yeni bir razılaşmaya ehtiyacı var. “Ümumi, lakin fərqli məsuliyyətlər” prinsipinə riayət edilməli, hər bir ölkə öz töhfəsini verməlidir.

NTV xəbər verir ki, bu barədə BMT-nin Baş katibi Antonio Quterreş Antalyada keçirilən COP31-in Liderlər Sammitinin açılış mərasimində çıxış edərkən bildirib.

Baş katib qazıntı yanacaqlarından imtina etməyin vacibliyini vurğulayıb. O bildirib ki, qlobal emissiyalar hər il təxminən 6 faiz azaldılmalıdır. “Mövcud Milli Fəaliyyət Planları bu hədəfin yalnız üçdəbirinə çatır. Tam şəkildə həyata keçirilsə belə, əsrin sonuna qədər planet 2,5 dərəcədən çox istiləşəcək və bu da təhlükəli, geridönməz nəticələrə səbəb olacaq”, -deyə BMT-nin Baş katibi xəbərdarlıq edərək bildirib.

BMT-nin rəhbəri planetin istiləşdiyini və vaxtın azaldığını qeyd edib: “Biz daha sürətli hərəkət etməliyik. İqlim ədaləti qarşıdakı onilliyin əsas çağırışıdır. Biz ölkələrdən iqtisadiyyatlarını dəyişdirmələrini tələb edə bilmərik, bu, onların imkanlardan məhrum olunmasına gətirib çıxarar”, - deyə Antonio Quterreş bildirib.

Baş katib qeyd edib ki, inkişaf etməkdə olan ölkələr (Çin istisna olmaqla) dünya əhalisinin təxminən üçdə ikisinə malikdir, lakin onlar təmiz enerjiyə qlobal investisiyaların beşdəbirindən də azını yatırır. O, xəbərdarlıq edib: “Əgər bu ölkələr əlverişli təmiz enerjiyə çıxış əldə edə bilmirlərsə, yaranan çatışmazlıq qazıntı yanacaqları hesabına təmin ediləcək və bu da onilliklər ərzində yüksək həcmdə tullantılara səbəb olacaq”.

Antonio Quterreş vurğulayıb ki, inkişaf etmiş ölkələr tullantıları daha sürətlə azaltmalı, habelə vəd edilmiş maliyyələşdirmə və texnologiyanı təqdim etməlidir. İnkişaf etməkdə olan iqtisadiyyatlar isə qazıntı yanacaqlarından bərpaolunan enerjiyə keçidi sürətləndirməli və genişmiqyaslı uyğunlaşma dəstəyi almalıdır.

“2035-ci ilə qədər qlobal miqyasda bərpaolunan enerji tutumu 2025-ci il səviyyəsi ilə müqayisədə ən azı üç dəfə artmalı və tullantılar çıxılmaqla, kömür enerjisinin payı 75 faiz azaldılmalıdır”, - deyə Antonio Quterreş əlavə edib.

O, bəşəriyyətin qarşısında bir seçimin olduğunu vurğulayıb: “Ya təmiz enerjiyə hamar keçid planlaşdırılmalı, ya da xaosun və itirilmiş dolanışıq vasitələrinin maliyyəti ödənilməlidir. Temperatur artdıqca, uyğunlaşma həyatda qalmaq məsələsinə çevrilir”, - deyə BMT-nin rəhbəri bildirib.