Günəşimizdən fərqli olaraq, kosmosdakı ən böyük ulduzların əksəriyyəti təkbaşına deyil, əksinə, ikili sistem adlanan bir yerdə başqa ulduzla birlikdə doğulur və həyatlarını kosmik bir “nikahda” qravitasiya ilə bağlı keçirməyə məhkumdur. Lakin hətta ən yaxşı birləşmə belə, Yer kürəsində və ya kosmosda əbədi davam etmir.
NTV “Reuters” agentliyinə istinadla xəbər verir ki, alimlər ilk dəfə olaraq ikili sistemdən enerjisi tükənən və nisbətən qısa müddət ərzində şiddətlə partlayan iki belə nəhəng ulduzun dəlillərini aşkar ediblər. Onların hər biri “dumanlıq” adlanan parlaq qaz buludu buraxıb. Belə ulduz partlayışlarına supernova deyilir.
Bu iki dumanlıqdan biri Süd Yolu qalaktikamızda ən məşhurlarından biridir və dəniz canlısına səthi bənzərliyinə görə “Meduza dumanlığı” adlanır.
NASA-nın “Fermi” Qamma-şüa Kosmik Teleskopunun 16 ildən çox müşahidələrinə əsaslanan tədqiqatçılar nisbətən yaxınlıqda ikinci bir dumanlığın dəlilini tapdılar ki, bu da Meduza dumanlığını ikiqat fəlakətin bir hissəsi olaraq lazımi kontekstə salmağa kömək edib. Onlar inanırlar ki, rəsmi olaraq IC 443 adlanan Meduza dumanlığı Günəşdən təxminən 15-25 dəfə böyük olan bir ulduzun həyat dövrünün sonunda partlaması nəticəsində yaranıb. Rəsmi olaraq G189.6+3.3 adlanan digər dumanlıq isə Günəşdən ən azı 20 dəfə böyük olan ikili ulduzun partlaması nəticəsində əmələ gəlib.
Hər iki ulduzun ömrü boyu Günəşdən ən azı on minlərlə dəfə daha parlaq olduğuna inanılır. Partlayışlardan sonra onların hər ikisi neytron ulduzları adlanan sıx ulduz qalıqlarına çevrilmiş ola bilər.
Astronomlar bildirirlər ki, ulduzların hər ikisi Yerdən təxminən 6000 işıq ili məsafədə, Əkizlər bürcündə yerləşir. İşıq ili işığın bir ildə qət etdiyi məsafədir (9,5 trilyon km).
Yeni kəşf nəhəng ulduzlardan ibarət ikili sistemlərə dair əlavə məlumat verə bilər.
NTV canlı
Radio canlı
Nuhçıxan