Beynəlxalq Enerji Agentliyi: Bu il qlobal təbii qaz tələbatının 0,5 faiz azalacağı gözlənilir

Cari ildə qlobal təbii qaz tələbatının 0,5 faiz azalacağı proqnozlaşdırılır ki, bu da əsasən enerji və sənaye sektorlarında qaz istifadəsinin azalması ilə əlaqədardır. Bu, tələbatın son 7 ildə illik əsasda üçüncü dəfə azalması deməkdir.

NTV xəbər verir ki, bu barədə Beynəlxalq Enerji Agentliyinin (IEA) məlumatında deyilir.

IEA-ya görə, digər bölgələrdəki istehsalçılardan mayeləşdirilmiş təbii qaz (LNG) tədarükünün Yaxın Şərqdəki itkiləri kompensasiya etməyə kömək etməsinə baxmayaraq, dünyada təbii qaz istehlakının azalacağı gözlənilir. Yaxın Şərqdəki müharibənin təsirləri qlobal təbii qaz bazarını yenidən formalaşdırmağa davam edir, daha sıx təchizat və yüksək qiymətlər əsas bazarlarda tələbata təsir göstərir. Bazarların əvvəllər qlobal mayeləşdirilmiş təbii qaz tədarükünün təxminən 20 faizini təmin edən Hörmüz boğazından qaz daşınmasında baş verən əsas fasilələrə necə reaksiya verdiyi araşdırılır. ABŞ və İran iyun ayının ortalarında hərbi əməliyyatlara son qoymaq və boğazı yenidən açmaq üçün müvəqqəti razılığa gəldikdən sonra Hörmüzdən mayeləşdirilmiş təbii qaz daşıyıcılarının tranziti artmaqda davam etsə də, daşımalar münaqişədən əvvəlki səviyyələrdən xeyli aşağıda qalır və gələcək ticarət axınları üçün perspektivləri əhatə edən əhəmiyyətli qeyri-müəyyənlik mövcuddur. Asiya və Avropada təbii qazın qiymətləri mart ayında son yüksək səviyyələrdən aşağı düşsə də, 2025-ci il səviyyələrindən xeyli yuxarıda qalır. İlkin məlumatlar göstərir ki, cari ilin birinci yarısında təbii qaza qlobal tələbat illik müqayisədə azalıb. Bu, əsasən Yaxın Şərqdə tələbatın azalması və qaz intensiv sənaye sahələrinə dəyən ziyanla əlaqədar olaraq baş verib. Yüksək qiymətlər və tələbatı azaltmaq, yanacaq, xüsusən də enerji sektorunda kömürə keçidi təşviq etmək üçün siyasət tədbirləri fonunda Asiyada qaza tələbat da azalıb.

“Mart-iyun aylarında Qətər və Birləşmiş Ərəb Əmirliklərindən mayeləşdirilmiş təbii qaz tədarükündə kəskin azalma müşahidə olunub və istehsal 2025-ci ilin eyni 4 ayı ilə müqayisədə təxminən 80 faiz azalıb. Lakin, bu ilin üzrə təklifin 2025-ci illə müqayisədə əsasən dəyişməyəcəyi proqnozlaşdırılır, çünki digər bölgələrdəki istehsalçılar - Şimali Amerika, Afrika və Avstraliyadakı yeni mayeləşdirilmiş təbii qaz layihələrindən istehsalı artıracaqlar. Eyni zamanda, Hörmüz boğazının tam açılması bu ilin dördüncü rübünün əvvəlindən sonraya təxirə salınarsa, bu, 2012-ci ildən bəri qlobal mayeləşdirilmiş təbii qaz tədarükündə ilk illik azalmaya səbəb ola bilər. Münaqişənin mayeləşdirilmiş təbii qaz tədarükü üçün təsirləri 2026-cı ildən sonraya qədər uzanacaq. Fevralın sonunda müharibə başlamazdan əvvəl, yeni LNG tədarükü obyektləri işə salındıqdan sonra qlobal qaz bazarının balansı 2025-ci ilin ikinci yarısından bəri azalırdı. Lakin, yaxın müddətdə təchizatda baş verə biləcək fasilələr və qaz infrastrukturuna, o cümlədən dünyanın ən böyük mayeləşdirmə yeri olan Qətərin “Ras Laffan” qaz yatağına dəyən ziyanın ölkənin planlaşdırılan LNG tutumunun genişləndirilməsini geridə qoyacağı gözlənilir. Proqnozlaşdırılan təchizat artımına təsirlərin əsasən 2026-cı və 2027-ci illərdə cəmləşəcəyi gözlənilir ki, bu da bazarların növbəti iki il ərzində əvvəllər gözləniləndən daha sıx qala biləcəyi deməkdir. Həmçinin qlobal qaz bazarındakı fasilələrin enerji sektorunun digər hissələrinə və daha geniş iqtisadiyyata necə təsir etdiyi vurğulanır. Məsələn, münaqişə təbii qazın əsas xammal kimi xidmət etdiyi gübrələr üçün qlobal təchizat zəncirlərinə dərin təsir göstərib. Bunun, xüsusən də dünyanın ən həssas bölgələrində qida təchizatı təhlükəsizliyi üçün əhəmiyyətli nəticələri var”, - deyə məlumatda bildirilir.