UNICEF-in yeni 2026-cı il üçün “Uşaqların iqlim riski” adlı hesabatı dünya uşaqlarının təxminən yarısının, təxminən 1,1 milyard azyaşlının üst-üstə düşən azı üç iqlim təhlükəsinə məruz qaldığını göstərir.
NTV WAM agentliyinə istinadla xəbər verir ki, ən çox yayılmış risklər arasında quraqlıq, 35 dərəcə Selsidən yuxarı həddindən artıq isti və təkrarlanan istilik dalğaları var. Dünya üzrə demək olar ki, hər bir uşaq ən azı bir iqlim təhlükəsi ilə üzləşir.
Hesabatda deyilir: “Uşaqlar anomal temperaturlara daha həssasdırlar, çünki bədənləri daha tez isinir, daha az tərləyir, daha tez-tez nəfəs alır və bədən çəkisinə nisbətən daha çox qida və suya ehtiyac duyurlar”.
Hesabata görə, uşaqlar quraqlıq, həddindən artıq isti, meşə yanğınları, isti dalğalar, sahil və çay daşqınları, qum və toz fırtınaları, tropik fırtınalar kimi təhlükələrə məruz qalırlar.
UNICEF qeyd edir ki, uşaqlar görünməmiş miqyasda iqlim təhlükələrinə məruz qalırlar. Təxminən hər yeddi uşaqdan biri - təxminən 337 milyon azyaşlı çay daşqınlarından təsirlənən ərazilərdə yaşayır, 33 milyon isə sahil daşqınlarına məruz qalır. Quraqlıq daha da geniş yayılıb: dünyada bütün uşaqların dörddə üçündən çoxu (1,8 milyard) qida təhlükəsizliyini, qidalanmanı və dolanışıq vasitələrini təhdid edən kənd təsərrüfatı və ya meteoroloji quraqlığa məruz qalır. Eyni zamanda, 662 milyon uşaq tropik fırtınalara məruz qalan ərazilərdə yaşayır, burada güclü yağışlar və küləklər evləri, məktəbləri və səhiyyə xidmətlərini pozur.
Hesabatda bildirilir: “Dünyada hər üç uşaqdan təxminən ikisi (1,5 milyard) getdikcə daha tez-tez, uzunmüddətli və ya daha şiddətli hala gələn isti dalğalara məruz qalır və 1,2 milyard uşaq həddindən artıq isti şəraitdə yaşayır. Bu təsirlər, xüsusən də soyutma, təhlükəsiz su və səhiyyə xidmətlərinə çıxış məhdud olduqda uşaqların sağlamlığı, təhsili və rifahı üçün ciddi risklər yaradır. Əlavə təhlükələr bu riskləri daha da artırır, 206 milyon uşaq şiddətli yanğınlara, 123 milyon isə qum və toz fırtınalarına məruz qalır”.
Hesabatda vurğulanır ki, iqlim dəyişikliyi uşaqların sağlamlığına birbaşa təsir edən təhlükələri artırır. Dünya üzrə hər beş uşaqdan ikisindən çoxu (təxminən 1 milyard) temperatur və yağıntı rejimlərindən təsirlənən iqlimə həssas bir xəstəlik olan malyariyaya məruz qalan ərazilərdə yaşayır. Hava çirkliliyi daha da geniş yayılıb: təxminən 2,3 milyard uşaq hava çirkləndiricilərinin aşkar edilə biləcəyi ərazilərdə yaşayır. Birlikdə, bu təhlükələr səhiyyə və qoruyucu sistemlərin ən zəif olduğu kontekstlərdə uşaqların sağ qalmasını, inkişafını və gələcəyini təhdid edir.
NTV canlı
Radio canlı
Nuhçıxan