Körfəzdə davam edən gərginlik neft qiymətlərini yüksək həddə saxlayır

ABŞ Prezidenti Donld Trampın “İran irəli sürülən təklifləri qəbul etməsə, yenidən bombalanacaq” bəyanatından sonra dünya bazarından neftin qiyməti bir gün ərzində 1 faiz bahalaşdı. Lakin iyunun 12-də ABŞ Prezidenti fikrindən daşındığını və İrana qarşı hərbi əməliyyatları təxirə salındığını bildirdi ki, bu da neftin qiymətinin düşməsinə səbəb oldu. Bu gün London birjasında “Brent” markalı neftin bir barelinin qiyməti 2,19 dollar azalaraq 88,19 dollar olub. Nyu-Yorkun birjasında “Light” markalı neftin bir barelinin qiyməti isə 1,97 dollar azalaraq 85,74 dollar təşkil edib. Azərbaycanın “Azeri Light” markalı neftin bir barelinin qiyməti 0,51 faiz artaraq 96,85 dollara çatıb.

NTV-nin məlumatına görə, ABŞ ilə İran arasında Pakistan və Qətərdə aparılan danışıqlarda razılaşma əldə olunub və yaxın günlərdə Jenevada tərəflər arasında anlaşma memorandumu imzalanacaq.

Körfəzdə hərbi əməliyyatlar başlayan zaman neftin bir barelinin qiyməti 150 dollara çatmışdı. Bu dəfə ABŞ Prezidentinin kəskin bəyanatı qiymətlərdə artıma səbəb olmadı. Bu məsələyə elə Trampın özü münasibət bildirərək diqqətə çatdırdı ki, ABŞ-nin Hərbi Dəniz Qüvvələri Hörmüz boğazından 100 milyon barel nefti keçirərək dünya bazarına çatdırıblar. Onun sözlərinə görə, neftlə dolu tankerlər Yaxın Şərq ölkələrindən (Qətər, Səudiyyə Ərəbistanı, Küveyt) ABŞ dənizçilərinin köməyi ilə Hörmüzdən keçirilərək dünya bazarına çıxarılıb ki, bu da qiymətlərin artmasının qarşısını alıb.

Bazarda qiymətlərin yüksək həddə qalmasının səbəblərindən biri də Rusiyada hasilatın aşağı düşməsidir. Ukrayna dron hücumları ilə Rusiyanın 10-a yaxın neftayırma zavodunu sıradan çıxarıb. Bununla əlaqədar olaraq Rusiyada hasilat sutkada 10 milyon bareldən 8,8 milyon barelə düşüb. Eyni zamanda, Rusiya nefti istehsal edib daxili bazarın tələbatını ödəyə bilmir. Rusiya neftayırma zavodlarında benzin, dizel və digər neft məhsulları istehsal edib nə daxildə, nə də xaricdə sata bilir. Lakin sanksiyalar və digər məhdudiyyətlərə baxmayaraq, hazırda Rusiya Körfəzdə yaranmış geosiyasi gərginlikdən səmərəli istifadə edərək gündəlik 3,36 milyon barel neft ixracını həyata keçirir. Rusiya neftini əsasən Asiya bazarına çıxarır və əsas alıcıları Çin ilə Hindistandır.

Ötən gecə isə ABŞ dənizçiləri sanksiyaları pozaraq Qvineya-Bisau bayrağı altında üzən tankeri Oman dənizində zərərləşdiriblər. Beləliklə, Körfəzdə davam edən gərginlik və onun yaratdığı fəsadlar hələlik dünya bazarında neftin qiymətini yüksək həddə saxlayır.

Treyderlərlə yanaşı, dünya ictimaiyyəti də ABŞ ilə İranın nəhayət ki, razılığa gəlib Jenevada memorandum imzalamasını gözləyirlər.